Câu hỏi:Trong thời gian gần đây, Bộ Thông tin và Truyền thông đã tham mưu cho Đảng và Nhà nước nhiều nội dung quan trọng, thể hiện tư duy đột phá trong việc đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia. Gần đây Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng có bài viết “Chuyển đổi số - Động lực quan trọng phát triển lực lượng sản xuất, hoàn thiện quan hệ sản xuất đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới”. Xin hỏi Bộ có dự kiến tham mưu cho Chính phủ để cụ thể hóa những chủ trương, định hướng trên bằng cả hỗ trợ về tài chính và thể chế, chính sách tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp nhà nước phát huy vai trò dẫn dắt trong chuyển đổi số quốc gia hay không?
Trả lời: Thực hiện Nghị quyết số 129/2024/QH15 ngày 08/6/2024 của Quốc hội về Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2025, điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2024; thực hiện quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành, Bộ Thông tin và Truyền thông được giao chủ trì xây dựng Luật Công nghiệp công nghệ số, đã được Chính phủ thống nhất, trình Quốc hội hồ sơ dự án Luật Công nghiệp công nghệ số. Trong đó, dự thảo Luật đã có một số nội dung mà doanh nghiệp đang quan tâm, cụ thể:
(1) Chính sách ưu đãi cho công nghiệp công nghệ số: Dự thảo Luật quy định ưu đãi đối với hoạt động công nghiệp công nghệ số: ưu đãi cho công nghiệp công nghệ số trên nguyên tắc tham chiếu đến các quy định về ưu đãi hiện hành trong pháp luật về đầu tư, thuế, tín dụng, công nghệ cao,… Ngoài ra, dự thảo Luật quy định thêm một số ưu đãi trọng tâm, trọng điểm cho một số dự án đặc biệt, đặc thù trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ số, tập trung vào sản phẩm trọng điểm, phần mềm, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, trung tâm xử lý và lưu trữ dữ liệu trí tuệ nhân tạo, trung tâm nghiên cứu và phát triển công nghệ số, đầu tư nghiên cứu và hỗ trợ chuyển giao công nghệ số.
Song song với việc đưa các quy định về cơ chế ưu đãi, hỗ trợ vào dự thảo Luật Công nghiệp công nghệ số, hiện nay Bộ Thông tin và Truyền thông sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các Bộ đang chủ trì sửa đổi các Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Đầu tư, … để bảo đảm có chính sách ưu đãi cao nhất, trọng tâm, trọng điểm đối với những dự án có tính chất, quy mô đặc biệt, không dàn trải cho ngành công nghiệp công nghệ số bảo đảm đồng bộ, thống nhất, tránh trùng lắp trong hệ thống pháp luật.
(2) Phát triển Doanh nghiệp công nghệ số:dự thảo luật đưa ra các chính sách phát triển thị trường cho doanh nghiệp công nghệ số thông qua ưu tiên đầu tư, thuê mua sắm sản phẩm, dịch vụ trong nước; phát triển thị trường trong và ngoài nước cho doanh nghiệp công nghệ số; ưu đãi cho hoạt động sản xuất sản phẩm, dịch vụ công nghệ số của doanh nghiệp; Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát để thúc đẩy đổi mới sáng tạo của các doanh nghiệp công nghệ số.
(3) Bảo vệ người dám nghĩ, dãm làm, đổi mới sáng tạo. Dự thảo Luật quy định về Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát. Theo đó, cho phép thử nghiệm có kiểm soát với phạm vi giới hạn về không gian, thời gian, quy mô, đối tượng thử nghiệm đối với sản phẩm, dịch vụ hội tụ công nghệ số, mô hình kinh doanh mới được tạo ra bởi hội tụ công nghệ số mà chưa có luật điều chỉnh hoặc khác với quy định của luật hiện hành.
Dự thảo Luật quy định nguyên tắc thử nghiệm: (i) tuân thủ đầy đủ các quy định hiện hành ngoại trừ các nội dung được cho phép thực hiện thử nghiệm; (ii) thử nghiệm các sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới có rủi ro thấp đối với người sử dụng và thị trường; có tính đổi mới, mang lại giá trị mới; có khả năng mở rộng sau khi thử nghiệm; (iii) bảo đảm công khai, minh bạch, tự nguyện, bình đẳng; (iv) giám sát chặt chẽ, thường xuyên (tăng cường chuyển đổi số, giám sát online); có cơ chế quản lý dữ liệu thử nghiệm; (v) bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; đảm bảo an ninh và bảo mật dữ liệu cá nhân; (vi) kết quả thử nghiệm là cơ sở để xem xét, quyết định đưa vào ứng dụng chính thức và hoàn thiện pháp lý.
Thẩm quyền cho phép thử nghiệm được quy định theo hướng phân cấp, phân quyền cho UBND cấp tỉnh các địa phương, các Bộ ngành và trong một số trường hợp cần thiết, liên ngành thì mới trình Thủ tướng Chính phủ nhằm tăng cường phân cấp và chủ động cho địa phương. Việc miễn trừ trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia thử nghiệm với điều kiện: (i) Đã thực hiện đúng, đủ các quy định của pháp luật và các nội dung ghi tại giấy phép thử nghiệm; (ii) Thiệt hại, rủi ro được xác định do nguyên nhân khách quan. Tùy từng trường hợp cụ thể, đối tượng được miễn trừ trách nhiệm về dân sự, hành chính, hình sự theo quy định của pháp luật khi có xảy ra rủi ro do khách quan.
Sau khi Luật CN CNS là hành lang pháp lý quan trọng thúc đẩy phát triển công nghiệp công nghệ số thành một ngành kinh tế có đóng góp lớn cho kinh tế đất nước, hạn chế rủi ro nếu có trong các hoạt động công nghiệp công nghệ số, tạo thị trường trong và ngoài nước cho công nghiệp công nghệ số Việt Nam nói chung và sản phẩm công nghệ số make in Việt Nam nói riêng.