Chính sách, pháp luật

Đề xuất quy định phí, lệ phí số hiệu mạng trong dự thảo Luật Viễn thông (sửa đổi)

23/11/2023 15:25 CH

 Theo quy định tại Luật viễn thông 2009 và dự thảo Luật Viễn thông sửa đổi trình Quốc hội, về giải thích thuật ngữ, “Tài nguyên Internet” bao gồm: tên miền, địa chỉ Internet và số hiệu mạng. Bộ Thông tin và Truyền thông quản lý thống nhất toàn bộ tên miền, địa chỉ Internet (IP), số hiệu mạng (ASN), đảm bảo quyền lợi quốc gia. Bộ Thông tin và Truyền thông lấy địa chỉ Internet, số hiệu mạng từ Tổ chức quản lý địa chỉ Internet IP/số hiệu mạng ASN khu vực Châu Á - Thái Bình Dương (APNIC) sau đó cấp, phân bổ địa chỉ Internet, số hiệu mạng cho các tổ chức, doanh nghiệp tại Việt Nam.[1] Việc nộp tiền phí hàng năm cho APNIC do Bộ Thông tin và Truyền thông (Trung tâm Internet Việt Nam) thực hiện, mức nộp theo quy định của APNIC dựa trên tổng số lượng địa chỉ Internet của Việt Nam nhận từ quốc tế.

Việc thu phí, lệ phí từ tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam đã được quy định tại Luật phí, lệ phí; Hàng năm đều thu phí, lệ phí tên miền, địa chỉ Internet theo Thông tư của Bộ Tài chính (Thông tư 20/2023/TT-BTC). Thu lệ phí: nộp 100% ngân sách nhà nước. Thu phí: Trích nộp ngân sách nhà nước và để lại phục vụ công tác quản lý của Bộ TTTT và nộp cho tổ chức quốc tế.
Luật Phí và lệ phí quy định về lệ phí đăng ký sử dụng, phí duy trì sử dụng tên miền quốc gia .VN và địa chỉ Internet, chưa quy định về lệ phí đăng ký sử dụng, phí duy trì sử dụng số hiệu mạng do từ trước đến nay, tổ chức quản lý địa chỉ Internet/số hiệu mạng khu vực Châu Á – Thái Bình Dương (APNIC) không thu tiền đăng ký, duy trì sử dụng đối với số hiệu mạng.
Mới gần đây, APNIC thay đổi chính sách thu tiền tài nguyên, thông báo sẽ thu tiền đăng ký sử dụng số hiệu mạng vốn từ trước đến nay miễn phí (thẩm quyền quyết định vấn đề này thuộc Hội đồng Điều hành - Executive Coucil - APNIC EC, không thảo luận, lấy ý kiến các tổ chức thành viên), theo đó sẽ thực hiện thu tiền đăng ký, sử dụng số hiệu mạng từ 01/01/2025[2].
Theo chính sách mới này, mỗi tổ chức, doanh nghiệp trong khu vực được tối đa 02 số hiệu mạng miễn phí. Từ số hiệu mạng thứ 3 trở đi sẽ phải đóng tiền đăng ký 500 đô la Úc/01 số hiệu mạng và tiền duy trì là 100 đô la Úc một năm.
Xu thế chung quốc tế, các khu vực khác cũng đồng loạt triển khai việc thu tiền đăng ký, sử dụng số hiệu mạng:
+ Khu vực Châu Âu (RIPE NCC) thu tiền số hiệu mạng từ ngày 01/01/2024. Tiền đăng ký mới: 1.000 EUR. Tiền duy trì hàng năm: 50 EUR/01 số hiệu mạng/ năm.
+ Khu vực Bắc Mỹ (ARIN): đã thu tiền số hiệu mạng từ năm 2022. Tiền đăng ký mỗi số hiệu mạng là 550 USD. Tiền duy trì mỗi số hiệu mạng: 150 USD/năm.
Tính đến tháng 10/2023, có tổng số 614 tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam đã đăng ký sử dụng số hiệu mạng. Trong đó, có 4 đơn vị sử dụng từ ba số hiệu mạng trở nên (là các doanh nghiệp ISP lớn: VNPT - 4 số hiệu mạng, CMC - 3 số hiệu mạng, Netnam - 3 số hiệu mạng, Mobifone Global - 3 số hiệu mạng). Ngoài ra, hiện nay có 04 tổ chức, doanh nghiệp đang sử dụng 02 số hiệu mạng cũng sẽ phải nộp tiền nếu sau này có nhu cầu đăng ký sử dụng thêm số hiệu mạng.
Như vậy, từ góc độ quản lý của tổ chức quản lý khu vực Châu Á-Thái Bình Dương (APNIC), Bộ Thông tin và Truyền thông phải nộp tiền đăng ký, duy trì sử dụng số hiệu mạng cho APNIC khi họ chính thức áp dụng vào 1/1/2025 với mức nộp cho APNIC nêu trên: phí duy trì 100 AUD/năm (với các số hiệu mạng đã sử dụng, tính từ số hiệu mạng thứ ba/1 tổ chức,doanh nghiệp) và 500 AUD (1 lần)/1 số hiệu mạng nếu có nhu cầu đăng ký thêm các số hiệu mạng khác ngoài 03 số hiệu mạng đã được cấp.
Vì chưa có quy định thu phí số hiệu mạng tại Luật phí, lệ phí; trong khi đó APNIC thu tiền số liệu mạng từ 1/1/2025, chúng ta cần phải quy định bổ sung việc nộp phí, lệ phí số hiệu mạng và danh mục lệ phí đăng ký sử dụng, phí duy trì sử dụng số hiệu mạng tại Phụ lục của Luật phí, lệ phí (sửa đổi tại dự thảo Luật Viễn thông). Trong thời gian tới, các tổ chức quản lý tài nguyên Internet quốc tế cũng có thể sẽ tiếp tục điều chỉnh, thay đổi mức và cách thu đối với số hiệu mạng. Do vậy, cần sự điều chỉnh, bổ sung quy định thu phí, lệ phí số hiệu mạng, sửa đổi, bổ sung Luật phí, lệ phí liên quan đến số hiệu mạng tại Luật Viễn thông để có quy định thu phí, lệ phí tài nguyên Internet dài hạn, phù hợp với chính sách chung của quốc tế.Mức phí sẽ được quy định cụ thể tại thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính (sửa đổi Thông tư 20/2023/TT-BTC quy định mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí duy trì sử dụng tên miền và địa chỉ Internet) với nguyên tắc
+ Thu lệ phí: nộp 100% ngân sách nhà nước.
+ Thu phí: Phần trích nộp ngân sách nhà nước theo quy định +  Phần để lại phục vụ công tác quản lý của Bộ Thông tin và Truyền thông (Trung tâm Internet Việt Nam) + Phần nộp cho tổ chức quốc tế theo quy định.
Bởi vậy, cần phải bổ sung quy định về thu phí, lệ phí số hiệu mạng, quy định thu phí, lệ phí tài nguyên Internet dài hạn, đầy đủ, đồng bộ với toàn bộ các loại hình tài nguyên Internet (tên miền, địa chỉ Internet, số hiệu mạng), phù hợp với chính sách chung của quốc tế; tạo nguồn thu để đảm bảo thực hiện được việc thu nộp ngân sách, chi phí quản lý, nộp tiền phí với các tổ chức quốc tế đối với số hiệu mạng; không đặt gánh nặng chi phí lên doanh nghiệp, giúp các tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục được sử dụng số hiệu mạng hiện có, hoặc có thể đăng ký thêm số hiệu mạng theo chính sách quốc tế, đảm bảo số hiệu mạng được tiếp tục sử dụng trong việc kết nối định tuyến mạng Internet, đảm bảo hoạt động liên tục.
Giải pháp đặt ra để giải quyết vấn đề nêu trên là sửa đổi, bổ sung Luật Viễn thông theo hướng bổ sung tại điểm đ, khoản 9 Điều 50 nội dung về “số hiệu mạng”: “đ) Nộp phí sử dụng mã, số viễn thông; phí duy trì sử dụng tên miền và địa chỉ Internet, số hiệu mạng; lệ phí phân bổ kho số viễn thông, tài nguyên Internet; và Bổ sung tại Điều 71 (khoản 4 và 5) nội dung sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ một số điều của các luật có liên quan các khoản để sửa đổi phụ lục số 01 danh mục phí, lệ phí ban hành kèm theo Luật Phí và Lệ phí, bổ sung: Phí duy trì sử dụng số hiệu mạng; Lệ phí đăng ký sử dụng số hiệu mạng (thẩm quyền quy định mức thu là Bộ Tài chính).
Trên cơ sở các quy định đã được bổ sung, sửa đổi tại Luật Viễn thông, Bộ Tài chính chỉ cần quy định mức thu tại Thông tư của Bộ Tài chính (sửa đổi Thông tư số 20/2023/TT-BTC) là có thể triển khai được việc thu phí, lệ phí số hiệu mạng.
Chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí duy trì sử dụng số hiệu mạng hoàn toàn tương đồng với tên miền và địa chỉ Internet - IP./.


[1] Trong toàn bộ khu vực châu Á - Thái Bình Dương, chỉ có 07 quốc gia được công nhận có Tổ chức quản lý địa chỉ Internet và số hiệu mạngquốc gia (NIR - National Internet Registry), bao gồm: Việt Nam (VNNIC-Bộ Thông tin và Truyền thông), Trung Quốc (CNNIC), Nhật Bản (JPNIC), Hàn Quốc (KISA), Ấn Độ (NIXI), Đài Loan (TWNIC), Indonesia (IDNIC).
 

Phan Thanh Huyền - Vụ Pháp chế