Dự án Luật Viễn thông (sửa đổi) đang ở giai đoạn cuối của quá trình soạn thảo, trình Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 6. Ở thời điểm hiện tại, dự thảo Luật đã cơ bản tiếp thu ý kiến của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan, chịu tác động trực tiếp của Luật và các ý kiến quý báu, chi tiết của Đại biểu Quốc hội và nhận được sự đồng thuận cao. Tuy nhiên, vẫn còn một số ý kiến mang tính chuyên môn cao cần được nghiên cứu và hoàn thiện.
- Hiện nay, xu thế chia sẻ hạ tầng viễn thông trên thế giới đã trở thành phố biến, giúp giảm chi phí đầu tư hạ tầng do tại cùng một khu vực không phải đầu tư trùng lặp nhiều nhà trạm, BTS, đường truyền dẫn..., giảm chi phí vận hành, bảo trì, nhân sự và ô nhiễm môi trường (về từ trường). Theo đó, để tối ưu hóa và khaithác hết tiềm năng của quá trình chia sẻ, hợp tác giữa các nhà cung cấp dịch vụviễn thông tại Việt Nam, tại khoản 3 Điều 13 dự thảo Luật Viễn thông (sửa đổi), đề nghị bổ sung quy định cho phép các doanh nghiệp viễn thông có hạ tầng mạng được quyền “chia sẻ tài nguyên viễn thông”. Quy định này sẽ giúp các doanh nghiệp viễn thông phát huy tối đa hiệu quả của hạ tầng mạng đã đầu tư, cụ thể như: Tạo thuận lợi về quản lý nhà nước về an ninh thông tin trong lĩnh vực viễn thông nói chung, thuận lợi cho phát triển dịch vụ viễn thông phục vụ cộng đồngvà phát triển kinh tế xã hội; Giúp giảm chi phí đầu tư và chi phí vận hành khai thác do công nghệ trên các bộ thu phát sóng đã hỗ trợ chế độ multi-band (so với việc mỗi nhà mạng phải đầu tư bộ thu phát riêng); Giúp giảm chi phí xử lý nghẽn lưu lượng cục bộ của các nhà mạng (khi thiếu băng thông thì sẽ phải tăng cường số lượng trạm thu phát sóng); Nâng cao hiệu quả sử dụng tần số; Tăng trải nghiệm khách hàng do khách hàng được sử dụng băng thông rộng hơn dẫn đến tốc độ kết nối cao hơn.
Ngoài ra, nếu thực hiện đấu giá quyền sử dụng tần số thì quy định được quyền chia sẻ tài nguyên viễn thông sẽ tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp chủ động sử dụng hiệu quả tài nguyên mà doanh nghiệp có; bảo đảm cơ sở pháp lý khi triển khai việc hợp tác kinh doanh trong hoạt động viễn thông.
- Về thiết kế, xây dựng công trình viễn thông: dự thảo Luật quy định “Chủ đầu tư xây dựng nhà chung cư, công trình xây dựng công cộng, khu chức năng, cụm công nghiệp (Chủ đầu tư) quy định tại pháp luật về nhà ở, pháp luật về xây dựng có trách nhiệm: Bố trí mặt bằng để doanh nghiệp viễn thông lắp đặt cột ăng ten trên nóc toà nhà, hệ thống thu phát sóng di động trong nhà chung cư, công trình xây dựng công cộng nếu việc lắp đặt là khả thi về kỹ thuật; Bố trí mặt bằng để doanh nghiệp viễn thông xây dựng hạ tầng kỹ thuật viễn thông thụ động, lắp đặt thiết bị viễn thông trong khu chức năng” là chưa thực sự phù hợp do việc lắp đặt thiết bị viễn thông tại các công trình nhà chung cư, xây dựng cộng cộng, khu chức năng, cụm công nghiệp phải phụ thuộc vào quy mô, tiêu chuẩn và công năng sử dụng tòa nhà; quy hoạch, vị trí mật độ dân cư nơi vị trí công trình xây. Đồng thời, chưa làm rõ sự đồng bộ trong yêu cầu về thiết kế, xây dựng công trình xây dựng quy định tại các Luật Nhà ở và Luật Xây dựng sẽ gây vướng mắc trong triển khai thực hiện. Ngoài ra, quy định bắt buộc Chủ đầu tư nêu trên có thể tạo thêm thủ tục hành chính cho chủ đầu tư về việc phải xin phép cơ quan nhà nước quản lý về viễn thông rà soát xem có phù hợp về vị trí lắp đặt hạ tầng kỹ thuật viễn thông thụ động (nhà, trạm viễn thông, cột ăng ten, cột treo cáp, cống, bể, ống cáp...) trong quá trình lập dự án đầu tư. Đề nghị lưu ý cân nhắc cần quy định theo hướng thoả thuận giữa doanh nghiệp viễn thông và chủ đầu tư dự án nhằm đảm bảo hài hòa lợi ích giữa các doanh nghiệp viễn thông và Chủ đầu tư đầu tư.
- Về Quỹ dịch vụ viễn thông công ích Việt Nam: dự thảo Luật quy định Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chương trình cung cấp dịch vụ viễn thông côngích phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội là khá chung chung, đề nghị xem xét bổ sung thêm căn cứ “quy hoạch phát triển viễn thông quốc gia, kế hoạch phát triển cơ sở hạ tầng của doanh nghiệp viễn thông” để xác định địa bàn, khu vực được hỗ trợ hoạt động viễn thông công ích.
- Để đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước về quốc phòng, cơ yếu và tính thống nhất của hệ thống pháp luật, có ý kiến đề nghị bổ sung cụm từ “cơ yếu” vào các nội dung về thông tin ưu tiên truyền qua mạng viễn thông (bao gồm thông tin khẩn cấp phục vụ quốc phòng, an ninh, cơ yếu); đối với việc thiết lập mạng viễn thông, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an quy định việc thiết lập và hoạt động của mạng viễn thông dùng riêng phục vụ quốc phòng, an ninh, cơ yếu” và quy định trách nhiệm quản lý nhà nước về viễn thông Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình thực hiện quản lý mạng viễn thông dùng riêng phục vụ quốc phòng, an ninh, cơ yếu.
- Về quản lý dịch vụ trung tâm dữ liệu, dịch vụ điện toán đám mây, dịch vụ viễn thông cơ bản trên Internet: về nguyên tắc, việc pháp luật Việt Nam mở rộng hơn so với cam kết quốc tế thì không bị coi là vi phạm. Tuy nhiên, trường hợp pháp luật Việt Nam đã không hạn chế về sở hữu nước ngoài thì trong tương lai sẽ không thể hạn chế được nữa. Do vậy, cần cân nhắc thận trọng, nhất là ảnh hưởng đến an ninh quốc gia và an toàn thông tin mạng.
- Về đấu giá quyền sử dụng kho số viễn thông, tên miền Internet, dự thảo Luật quy định “Chính phủ quy định chi tiết việc quản lý kho số viễn thông, tài nguyên Internet; đấu giá kho số viễn thông, tài nguyên Internet; việc bồi thường khi Nhà nước thu hồi kho số viễn thông, tài nguyên Internet; điều kiện hoạt động, quyền và nghĩa vụ của các tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ đăng ký, duy trì tên miền”. Tuy nhiên, theo quy định tại Điều 3 Luật Đấu giá tài sản thì trong trường hợp có sự khác nhau giữa quy định về trình tự, thủ tục đấu giá của Luật Đấu giá tài sản và quy định của luật khác thì áp dụng quy định của Luật Đấu giá tài sản, trừ trường hợp đấu giá chứng khoán và tài sản nhà nước ở nước ngoài; khoản 6 Điều 50 dự thảo Luật cũng quy định: “Trình tự,thủ tục đấu giá kho số viễn thông, tên miền quốc gia Việt Nam “.vn” thực hiện theo quy định của pháp luật về đấu giá tài sản”.
Do đó, đề nghị rà soát, chỉnh lý dự thảo Luật theo hướng Chính phủ chỉ quy định chi tiết các vấn đề trước khi đưa tài sản ra đấu giá, như: định giá, xác định giá khởi điểm, điều kiện của người tham gia đấu giá... và sau khi đấu giá, như: việc nộp tiền trúng đấu giá, chế tài xử lý vi phạm... đối với kho số viễn thông, tên miền quốc gia Việt Nam để đảm bảo phù hợp, thống nhất với Luật Đấu giá tài sản, không quy định chung chung là “đấu giá kho số viễn thông”.
Cơ quan chủ trì soạn thảo dự thảo Luật Viễn thông (sửa đổi) đã và đang khẩn trương nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến xác đáng để hoàn thiện dự thảo Luật, trình Quốc hội thông qua đảm bảo đúng tiến độ và chất lượng.