Chính sách, pháp luật

Các chính sách trong lĩnh vực báo chí, xuất bản giai đoạn 2016-2021 có liên quan đến công tác dân tộc

12/12/2022 15:01 CH

 Bộ Thông tin và Truyền thông (Bộ TTTT) là cơ quan của Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về báo chí; xuất bản, Bộ TTTT đã quan tâm chỉ đạo, tổ chức thực hiện, triển khai xây dựng hệ thống chính sách, pháp luật liên quan đến vùng đồng bào dân tộc, miền núi, hộ nghèo, vùng sâu vùng xa, biên giới hải đảo. Nhiều chính sách của Bộ gián tiếp tác động đến vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giúp cải thiện đời sống văn hóa, tinh thần, giúp phát triển kinh tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số. Cụ thể như sau:

- Điểm b, điểm đ, điểm e Khoản 2 Điều 4 Luật Báo chí có quy định Báo chí có nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:
b) Tuyên truyền, phổ biến, góp phần xây dựng và bảo vệ đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, thành tựu của đất nước và thế giới theo tôn chỉ, Mục đích của cơ quan báo chí; góp phần ổn định chính trị, phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao dân trí, đáp ứng nhu cầu văn hóa lành mạnh của Nhân dân, bảo vệ và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc, xây dựng và phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa;
đ) Góp phần giữ gìn sự trong sáng và phát triển tiếng Việt, tiếng của các dân tộc thiểu số Việt Nam;
e) Mở rộng sự hiểu biết lẫn nhau giữa các nước và các dân tộc, tham gia vào sự nghiệp của nhân dân thế giới vì hòa bình, độc lập dân tộc, hữu nghị, hợp tác, phát triển bền vững.
“Đặt hàng báo chí phục vụ nhiệm vụ chính trị, an ninh, quốc phòng, thông tin đối ngoại, phục vụ thiếu niên, nhi đồng, người khiếm thính, khiếm thị, đồng bào vùng dân tộc thiểu số, vùng có Điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng sâu, vùng xa, miền núi, biên giới, hải đảo và các nhiệm vụ trọng yếu khác phù hợp với từng giai đoạn theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.”
- Điểm b khoản 2; khoản 4 Điều 9 Luật Báo chí quy định các hành vi bị nghiêm cấm:
“2. Đăng, phát thông tin có nội dung:
b) Gây hằn thù, kỳ thị, chia rẽ, ly khai dân tộc, xâm phạm quyền bình đẳng trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam;
4. Xuyên tạc lịch sử; phủ nhận thành tựu cách mạng; xúc phạm dân tộc, anh hùng dân tộc.”
- Khoản 1 Điều 6, Khoản 2 Điều 12 Quyết định số 52/2016/QĐ-TTg ngày 06/12/2016 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế hoạt động thông tin cơ sở: Điều 6. Hoạt động phát thanh của Đài Truyền thanh cấp xã
1. Sản xuất các chương trình phát thanh bằng tiếng Việt, tiếng các dân tộc để phát sóng trên hệ thống truyền dẫn, phát sóng phát thanh của Đài Truyền thanh cấp xã.
Điều 12. Tiêu chuẩn báo cáo viên, tuyên truyền viên cơ s
Tiêu chuẩn của báo cáo viên, tuyên truyền viên cơ sở do các cơ quan có thẩm quyền công nhận quy định cụ thể phù hợp yêu cầu nhiệm vụ thông tin tuyên truyền của cơ quan đó, nhưng phải đáp ứng các điều kiện sau:
2. Có khả năng truyền đạt; sử dụng thông thạo ngôn ngữ nói bằng tiếng Việt hoặc tiếng các dân tộc thiểu số tại địa phương.
- Điểm đ Khoản 6, Nghị định số 17/2017/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Thông tin và Truyền thông: “Về xuất bản (bao gồm xuất bản, in, phát hành):d) Tổ chức thẩm định xuất bản phẩm theo quy định của pháp luật; tổ chức kiểm tra xuất bản phẩm lưu chiểu và quản lý việc lưu chiểu xuất bản phẩm; tổ chức việc đặt hàng và đưa xuất bản phẩm tới vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng sâu, vùng xa, miền núi, biên giới, hải đảo; tổ chức hội chợ xuất bản phẩm cấp quốc gia và quản lý việc phát hành xuất bản phẩm ra nước ngoài theo quy định của pháp luật”.
- Điểm đ, điểm d khoản 6 Điều 20, Nghị định số 119/2020/NĐ-CP ngày 07/10/2020 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động báo chí, hoạt động xuất bản: Phạt tiền từ 150.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
- Điểm a khoản 5 Điều 24 Nghị định số 119/2020/NĐ-CP ngày 07/10/2020 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động báo chí, hoạt động xuất bản: 5. Phạt tiền từ 140.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng đối với hành vi xuất bản xuất bản phẩm có nội dung thuộc một trong các trường hợp sau đây:a) Xuyên tạc sự thật lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng; xúc phạm dân tộc, danh nhân, anh hùng dân tộc; phương hại đến lợi ích quốc gia; gây mất đoàn kết dân tộc đối với từng tên xuất bản phẩm”.
Thực hiện chức năng quản lý nhà nước trong lĩnh vực báo chí, xuất bản; lồng ghép triển khai nhiệm vụ quy định tại mục 10.4 Điều 1 Nghị quyết số 88/2019/QH14 của Quốc hội về phê duyệt Đề án tổng thể phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030 về truyền thông, tuyên truyền, vận động trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, Bộ TTTT đã triển khai các hoạt động cụ thể như sau:
- Chỉ đạo, định hướng công tác tuyên truyền, truyền thông: Thông qua cơ chế giao ban báo chí định kỳ hằng tuần, giao ban thông tin đối ngoại, giao ban nhân quyền định hướng, chỉ đạo cơ quan thông tấn, báo chí từ trung ương đến địa phương tuyên truyền đường lối, chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước đền toàn xã hội những vấn đề, nội dung mới về công tác dân tộc. Định hướng và đề xuất cơ chế hỗ trợ cho các cơ quan báo chí từ Trung ương đến địa phương chủ động mở chuyên mục, chuyền đề, tăng cường các tin, bài, hình ảnh phản ánh trên báo in, báo điện tử, để tập trung tuyên truyền về dân tộc và truyền thống lịch sử, bản sắc văn hóa dân tộc, các quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về dân tộc, góp phần phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết dân tộc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc và trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc.
- Tạo điều kiện việc cấp giấy phép cho nhiều cơ quan báo chí, xuất bản tạo thêm ấn phẩm báo chí, xuất bản phụ trương, mở chuyên trang cho đồng bào dân tộc như:
+ Ấn phẩm: Giáo dục và đào tạo với đồng bào dân tộc tôn giáo của Báo Giáo dục và Đào tạo; Chính sách pháp luật và môi trường với công tác dân tộc, tôn giáo của Tạp chí Tài nguyên và Môi trường; Dân tộc tôn giáo của Tạp chí Kinh doanh….
+ Phụ trương: Dân tộc và tôn giáo của Báo Lao động và Xã hội; Dân tộc - Tôn giáo với sự phát triển của đất nước của Báo Dân tộc và Phát triển; Pháp luật dân tộc và tôn giáo của Báo Công lý; Như con một nhà của Báo Cựu chiến binh Việt Nam; Dân tộc và tôn giáo của Báo Nông thôn ngày nay; Dân tộc và tôn giáo của Báo Tiền phong….
+ Chuyên trang của báo, tạp chí điện tử: Giáo dục và đào tạo với đồng bào dân tộc tôn giáo của Báo Giáo dục và Đào tạo; Dân tộc và tôn giáo của Báo Thanh tra; Dân tộc và tôn giáo của Báo Lao động; Dân tộc và tôn giáo của Báo VietNamNet; Dân tộc - Tôn giáo với sự phát triển của đất nước của Báo Dân tộc và Phát triển; Tâm Việt của Báo Tiền phong; Dân tộc - Tôn giáo của Tạp chí Thông tin và Truyền thông; Tài nguyên và môi trường với công tác dân tộc, tôn giáo của Báo Tài nguyên và Môi trường; Pháp luật Dân tộc và tôn giáo của Báo Công lý; Dân tộc tôn giáo của Tạp chí Kinh doanh; Tâm hồn làng Việt của Báo Nông thôn ngày nay; Hoa Đất Việt của Báo Phụ nữ Việt Nam…
+ Cấp phép các kênh chương trình chuyên biệt phục vụ đồng bào dân tộc thiểu số như: VTV5, VOV4, Sóc Trăng 2, Kiên Giang 2 (kênh biên giới, hải đảo và dân tộc)…
- Chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng và duy trì có hiệu quả các cơ chế cung cấp thông tin từ các cơ quan chức năng cho báo chí; đặt hàng báo chí tuyên truyền, chủ động cung cấp thông tin, tài liệu, xuất bản phẩm in và điện tử lên môi trường mạng bằng cả tiếng Việt và tiếng dân tộc.
- Tham mưu Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án hỗ trợ thông tin, tuyên truyền về dân tộc, tôn giáo năm 2019-2020 tại Quyết định số 219/QĐ-TTg ngày 21/02/2019.
- Chỉ đạo Sở Thông tin và Truyền thông các tỉnh thành phố trực thuộc Trung ương phối hợp với các sở, ngành địa phương cung cấp thông tin, tuyên truyền công tác dân tộc tại hội nghị giao ban báo chí định kỳ của các địa phương; cung cấp tài liệu và hướng dẫn lực lượng báo cáo viên, tuyên truyền viên ở cơ sở xây dựng kế hoạch hoạt động tuyên truyền miệng theo chuyên đề hoặc lồng ghép nội dung tuyên truyền về công tác dân tộc các buổi sinh hoạt cơ quan, đơn vị, đoàn thể, tổ dân phố, khu dân cư; Cung cấp thông tin, tài liệu tuyên truyền cho các cơ sở truyền thanh - truyền hình cấp huyện, đài truyền thanh cấp xã để tuyên truyền, phổ biến đến các tầng lớp nhân dân; chỉ đạo xây dựng các chuyên mục, tăng cường các hoạt động phản ánh các hoạt động vi phạm pháp luật về công tác dân tộc.
         Có thể nói các chính sách, các quy định pháp luật về báo chí, xuất bản đã có sự quan tâm, chú trọng đặc biệt tới công tác dân tộc nói riêng và đồng bào, người dân nghèo ở vùng sâu, vùng xa nói chung nhằm góp phần từng bước nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân tại các khu vực này.

Nguyễn Thị Thu Thảo - Vụ Pháp chế