Chính sách, pháp luật

Các chính sách về định danh và xác thực điện tử trên thế giới

02/11/2021 08:46 SA

 Nhiều nước trên thế giới đã ban hành các văn bản pháp lý quy định về định danh và xác thực điện tử làm cơ sở để xây dựng và triển khai thành công các hệ thống định danh và xác thực điện tử cho cá nhân, tổ chức, làm nền tảng cho việc cung cấp dịch vụ hành chính công trực tuyến của cơ quan nhà nước đến người dân, doanh nghiệp nói riêng và giao dịch điện tử nói chung ví dụ như: Châu Âu với đạo luật eIDas, Mỹ với đạo luật ESIGN, Úc với quy định TDIF,…, qua đó, giúp người dân dễ dàng tiếp cận và sử dụng các dịch vụ trực tuyến được cung cấp bởi nhà nước và doanh nghiệp tư nhân.

Đầu tiên phải kể đến đó là Liên minh châu Âu đã ban hành Quy định số 910/2014 và ngày 23 tháng 7 năm 2014, quy định về dịch vụ tin cậy trong các giao dịch điện tử, trong đó quy định về các mức độ bảo đảm của xác thực điện tử trong giao dịch với cơ quan nhà nước và tư nhân. Quy định này cùng với các văn bản hướng dẫn thi hành đã thiết lập khung pháp lý cho các Quốc gia thành viên thiết lập mô hình định danh và xác thực điện tử, đảm bảo sự liên thông giữa các nước trong khối và thúc đẩy giao dịch điện tử, thương mại điện tử liền mạch, bảo đảm an toàn. Quy định đề ra khái niệm về phương thức định danh điện tử, đưa căn cước công dân lên môi trường mạng và các yếu tố xác thực bảo đảm an toàn trong giao dịch điện tử có yêu cầu chứng minh danh tính khi tham gia giao dịch. Hiện nay, đã có rất nhiều quốc gia triển khai hệ thống định danh và xác thực điện tử không sử dụng giấy tờ tùy thân khi tham gia các giao dịch điện tử như Phần Lan, Thụy Điển… với BankID, được triển khai rộng rãi và có độ phổ cập cao, BankID hiện đang được sử dụng cho cả giao dịch hành chính công với cơ quan nhà nước và các giao dịch trong khối tư nhân như thương mại điện tử, tài chính ngân hàng. BankID tuân thủ các điều kiện về kỹ thuật, quy trình vận hành quản lý và được kiểm toán định kỳ để bảo đảm tính minh bạch, nâng cao việc tuân thủ các quy định pháp luật và các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật bắt buộc áp dụng. Bên cạnh đó, các quốc gia như Ý, Pháp… cũng đã bước đầu triển khai hệ thống định danh và xác thực điện tử với sự tham gia của các nhà cung cấp tư nhân, Chính phủ vận hành Nền tảng trung gian trao đổi danh tính số giữa các nhà cung cấp này, bảo đảm sự thuận tiện, công bằng, minh bạch, xuyên suốt trong quá trình cung cấp và sử dụng dịch vụ. Nền sảng SPID của Ý, Franceconnect của Pháp đã đi vào hoạt động và cung cấp định danh và xác thực điện tử cho cả dịch vụ hành chính công trực tuyến và các giao dịch điện tử trong xã hội.
Tiếp theo đó là Úc cũng đã ban hành Khung tin cậy danh tính số (TDIF) và đưa vào hoạt động chính thức từ năm 2020, với sự tham gia cung cấp dịch vụ định danh và xác thực điện tử từ các cơ quan nhà nước và tổ chức tư nhân. TDIF cũng đặt ra các mức độ bảo đảm của danh tính số gồm bốn mức độ, các yêu cầu về kỹ thuật, quy trình quản lý và vận hành đối với Tổ chức cung cấp dịch vụ định danh và xác thực điện tử. Dù không nằm trong khối Liên minh châu Âu nhưng TDIF kế thừa các ưu điểm của các văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực định danh và xác thực điện tử cũng như từ thực tiễn triển khai, đó là việc thu hút sự tham gia của cả xã hội nhằm thúc đẩy sự phát triển của danh tính số, tạo ra nhu cầu cho chính hoạt động này thông qua việc thúc đẩy các Nhà cung cấp dịch vụ trực tuyến tham gia vào hệ sinh thái định danh và xác thực điện tử, qua đó việc phổ cập danh tính số trong các giao dịch điện tử đạt mức cao như ở Phần Lan, Đan Mạch… Mặt khác, Úc cũng triển khai Nền tảng trao đổi danh tính số (Identity Exchange – IDX) với mục đích bảo đảm tính liên thông của hoạt động định danh và xác thực điện tử giữa các bên tham gia cung cấp dịch vụ.
Lĩnh vực định danh và xác thực điện tử đã trở nên phổ biến ở các quốc gia như Estonia, Ấn Độ, Phần Lan, Đan mạch… và tập trung chủ yếu vào các giao dịch điện tử ở khối tư nhân đặc biệt là lĩnh vực tài chính – ngân hàng, thương mại điện tử. Vì vậy, hoạt động định danh và xác thực điện tử là một trong những nhu cầu thiết yếu của xã hội, là yếu tố quan trọng để thúc đẩy phát triển Chính phủ điện tử, kinh tế số - xã hội số.
 Từ thực tiễn của các quốc gia trên thế giới nói trên, vấn đề định danh và xác thực điện tử tại Việt Nam là xu thế tất yếu cần phải triển khai ngay để góp phần vào quá trình phát triển Chính phủ điện tư.