- Vướng mắc, bất cập: Loại hình Khu CNTT tập trung chưa được quy định trong hệ thống pháp luật về đất đai và hiện được hướng dẫn thực hiện áp dụng theo các quy định đối với khu công nghệ cao. Tuy nhiên, Khu CNTT tập trung có đặc điểm, quy trình thành lập và quản lý vận hành, sở hữu khác với khu công nghệ cao như: quy mô nhỏ hơn, điều kiện tiêu chí khác, không có Ban quản lý có chức năng quản lý nhà nước, có nhiều hình thức đầu tư (nhà nước, tư nhân, ppp),... Do vậy, việc áp dụng các quy định về pháp luật đất đai như: thủ tục thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, chính sách ưu đãi về miễn giảm tiền thuê đất, tiền sử dụng đất,… đối với khu CNTT tập trung sẽ gặp phải vướng mắc.

- Đề xuất, kiến nghị: bổ sung các quy định về Khu CNTT tập trung vào Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn Luật Đất đai. Trong quá trình xây dựng Luật Đất đai sửa đổi và các văn bản hướng dẫn, Bộ TTTT sẽ tích cực, chủ động phối hợp xây dựng các nội dung chi tiết quy định về khu CNTT tập trung.

- Vướng mắc, bất cập: Với vai trò là một ngành thuộc kết cấu hạ tầng, bên cạnh doanh nghiệp bưu chính được Nhà nước giao quản lý mạng bưu chính công cộng, các doanh nghiệp bưu chính khác đang tích cực tham gia trực tiếp vào một hoặc nhiều công đoạn của dịch vụ logistics. Tại khoản 1 Điều 29 Luật Bưu chính 2010 đã quy định: các doanh nghiệp cung ứng dịch vụ bưu chính được quyền thiết lập mạng bưu chính để cung ứng dịch vụ. Do vậy, việc xây dựng các trung tâm khai thác, chia chọn cho bưu chính, các trung tâm logistics được đặt ra. Tuy nhiên, hiện nay trong Luật Đất đai 2013 không đề cập đến vấn đề quy hoạch quỹ đất cho hạ tầng logistics nên các doanh nghiệp bưu chính gặp khó khăn trong việc tiếp cận các quỹ đất đã được quy hoạch tại địa phương.

- Đề xuất, kiến nghị: Bộ TTTT đề nghị khi sửa Luật Đất đai 2013 cần đưa ra vấn đề về quỹ đất dành cho logistics để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp khai thác, sử dụng cũng như các địa phương có sở cứ thực hiện.

- Vướng mắc, bất cập: Trong quá trình triển khai định hình Cơ sở dữ liệu quốc gia (bao gồm 8 cơ sở dữ liệu đất đai thành phần theo quy định tại Điều 121 Luật đất đai) thì cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia được xác định là cơ sở dữ liệu chủ chứa thông tin cơ bản nhất về đất đai, được trích rút, đồng bộ dữ liệu từ cơ sở dữ liệu đất đai ở địa phương. Luật Đất đai chưa quy định mối quan hệ giữa Cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia với cơ sở dữ liệu đất đai ở địa phương. Vì vậy, trong quá trình triển khai xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia có nhiều lúng túng.

- Đề xuất, kiến nghị: Khái niệm hệ thống thông tin đất đai được quy định trong luật chưa rõ có những hệ thống nào. Do đó khi quy định các văn bản dưới luật và khi triển khai có sự không tách bạch về đối tượng cũng như phạm vi hệ thống.

- Vướng mắc, bất cập: Hiện nay xây dựng trạm thu phát sóng thông tin di động gặp khó khăn do không được giao đất dẫn đến khó xin cấp phép xây dựng. Công trình trạm thu phát sóng thông tin di động thực tế không ảnh hưởng nhiều đến hiện trạng sử dụng đất như đất rừng, đất nông nghiệp.

- Đề xuất, kiến nghị: Đề xuất điều chỉnh:

+ “Chương 5. Giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất”, quy định bổ sung trường hợp cho phép giao đất, cho thuê đất xây dựng công trình hạ tầng nhưng không phải làm thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất.

+ “Chương 6: Thu hồi đất, trưng dụng đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư”, các điều 61, 62, 63 bổ sung Nhà nước thu hồi đất các công trình hạ tầng (không phải công trình quốc gia) không thực hiện thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất.

- Vướng mắc, bất cập: theo quy định tại Điều 12 Luật Đất đai quy định các hành vi “sử dụng đất không đúng mục đích” và “không thực hiện đúng các quy định pháp luật khi thực hiện quyền của người sử dụng đất” được xác định là hành vi bị nghiêm cấm. Điều 147 quy định “Nghiêm cấm việc sử dụng đất xây dựng trụ sở cơ quan, xây dựng công trình sự nghiệp vào mục đích khác”. Khoản 2 Điều 173 quy định đất được Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất không được sử dụng để cho thuê. Khoản 2 Điều 50 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai quy định đất sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh phải được sử dụng đúng mục đích đã được xác định.

Trong quá trình thiết lập, phát triển mạng viễn thông, các doanh nghiệp viễn thông có nhu cầu thực hiện ký kết các hợp đồng/thỏa thuận thuê vị trí, mặt bằng để triển khai xây dựng công trình viễn thông. Tuy nhiên, với các quy định nêu trên của Luật Đất đai và văn bản hướng dẫn thì việc này sẽ vi phạm quy định về mục đích sử dụng đất đối với các trường hợp: đất được quy định sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh; đất trụ sở làm việc của các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị-xã hội; đất tại các cảng hàng không, sân bay dân dụng; đất được nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất không được sử dụng để cho thuê...

- Đề xuất, kiến nghị: theo Điều 57 Luật Viễn thông, các công trình viễn thông công cộng được ưu tiên sử dụng không gian, mặt đất, lòng đất, đáy sông, đáy biển. Trong xu thế cách mạng công nghiệp 4.0 và chuyển đổi số, việc phát triển hạ tầng viễn thông có vai trò hết sức quan trọng thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế số. Do đó, đề nghị Bộ Tài nguyên và Môi trường nghiên cứu sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan của Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn để cho phép và tạo cơ chế thuận lợi cho các doanh nghiệp viễn thông được đặt, xây dựng các công trình viễn thông tại các khu đất của các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị-xã hội, đất sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, đất tại các cảng hàng không, sân bay dân dụng, đất được nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất... theo quy hoạch hạ tầng kỹ thuật viễn thông thụ động đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

 Ngoài ra, theo quy định tại khoản 9, Điều 3 Nghị định số 53/2017/NĐ-CP ngày 08/5/2017 của Chính phủ thì một trong các loại giấy tờ hợp pháp về đất đai để cấp giấy phép xây dựng là “giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc văn bản chấp thuận về địa điểm xây dựng của Ủy ban nhân dân cấp huyện đối với công trình xây dựng biển quảng cáo, trạm viễn thông, cột ăng ten tại khu vực không thuộc nhóm đất có mục đích sử dụng để xây dựng và không được chuyển đổi mục đích sử dụng đất”. Để nâng cao hiệu quả, hiệu lực thi hành, có thể xem xét bổ sung quy định nêu trên vào Luật Đất đai./.