Chế định pháp luật về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước đã được Nhà nước ta ghi nhận từ rất sớm. Điều này được thể hiện ngay từ Hiến pháp 1959, Hiến pháp năm 1980, Hiến pháp năm 1992, Bộ Luật Dân sự 1995, 2005, 2015 đều có các điều khoản cụ thể quy định về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước. Đặc biệt là Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2009 và năm 2017, chế định này càng được thể hiện rõ ràng, cụ thể hơn. Việc ban hành Chế định pháp luật về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước có ý nghĩa như sau:
Thứ nhất, chế định trách nhiệm bồi thường của Nhà nước là công cụ và biện pháp để phục hồi quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức bị thiệt hại
Nhà nước là một chủ thể đặc biệt trong quan hệ pháp luật, tuy nhiên nhà nước không thể thể đứng cao hơn mà buộc phải vận hành trong khuôn khổ của pháp luật, vậy nên điều tất yếu là Nhà nước phải có trách nhiệm đối với các thiệt hại mà mình gây ra cho các cá nhân, tổ chức trong xã hội. Thông qua chế định trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, quyền được bồi thường, cách thức để yêu cầu bồi thường và đáp ứng thỏa đáng quyền yêu cầu bồi thường của cá nhân, tổ chức bị thiệt hại sẽ được ghi nhận và đảm bảo thực hiện, Nhà nước không thể từ chối trách nhiệm của mình. Đứng ở vị trí của người bị thiệt hại, chế định trách nhiệm bồi thường của Nhà nước chính là công cụ pháp lý để họ phục hồi các quyền, lợi ích hợp pháp đã bị xâm phạm của mình; đồng thời, đứng ở vị trí Nhà nước, chế định trách nhiệm bồi thường của Nhà nước cũng chính là biện pháp để Nhà nước thực hiện trách nhiệm của mình trước người dân và xã hội, thể hiện pháp chế trong quản lý vận hành bộ máy nhà nước.
Thứ hai, chế định trách nhiệm bồi thường của Nhà nước góp phần ngăn ngừa các sai phạm trong khi thi hành công vụ
Nhà nước, mặc dù với tư cách là chủ thể duy nhất có quyền quản lý, điều hành xã hội thông qua quyền lực đã được pháp luật ghi nhận, thì cũng khó tránh khỏi tình trạng chung là việc để xảy ra những sai sót trong khi thực hiện những hoạt động thuộc về chức năng của mình. Những sai sót xảy ra thường là sự vi phạm pháp luật trong quá trình thi hành công vụ và về hậu quả thường là sự tổn hại các quyền, lợi ích hợp pháp của đối tượng quản lý gây ra bởi các hành vi vi phạm pháp luật nêu trên. Nếu có quy định về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước thì mỗi người thi hành công vụ trong khi thi hành công vụ sẽ phải luôn ý thức được một điều đó là phải hết sức hạn chế việc để xảy ra sai phạm bởi họ biết chắc chắn rằng nếu để xảy ra sai phạm thì sẽ dẫn tới làm phát sinh trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, qua đó, làm phát sinh trách nhiệm hoàn trả của chính người thi hành công vụ. Chính vì vậy, chế định pháp luật về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước có thể coi là một trong những biện pháp rất hiệu quả để hạn chế, ngăn ngừa sự các sai phạm trong khi thi hành công vụ.
Với những ý nghĩa như trên, việc banh hành Chế định pháp luật về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước là một trong những yêu cầu cơ bản của Nhà nước pháp quyền là công dân và Nhà nước phải được đối xử bình đẳng trong các quan hệ pháp luật.