Ngành

Nghị định 119/2020/NĐ-CP nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý nhà nước về báo chí, xuất bản

21/10/2020 08:52 SA

Ngày 07/10/2020, Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Nghị định số 119/2020/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động báo chí, hoạt động xuất bản (Nghị định 119) thay thế Nghị định số 159/2013/NĐ-CP xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động báo chí, xuất bản.

Nghị định 119 bao gồm 05 chương và 44 điều, bao gồm: Chương I – Quy định chung; Chương II – Hành vi vi phạm hành chính trong hoạt động báo chí, hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả; Chương III – Hành vi vi phạm hành chính trong hoạt động xuất bản, hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả; Chương IV – Thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính và xử phạt vi phạm hành chính; Chương V – Điều khoản thi hành.

Nghị định số 119 được ban hành kịp thời, phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội trong thời gian qua, đáp ứng được yêu cầu công tác quản lý, ngăn chặn và xử lý hiệu quả các hành vi vi phạm hành chính trong hoạt động báo chí, xuất bản. Nghị định đã tạo ra khung pháp lý tương đối đồng bộ, hoàn chỉnh, các quy định, chế tài xử phạt rõ ràng, minh bạch, góp phần quan trọng giúp cho lực lượng thanh tra chuyên ngành, các cơ quan liên quan trong việc thực thi nhiệm vụ, bảo đảm trật tự, kỷ cương, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực báo chí, xuất bản nói riêng và thông tin và truyền thông nói chung, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Nghị định được ban hành nhằm cập nhật, cụ thể hóa các quy định mới ban hành như: Luật Báo chí năm 2016, Bộ Luật Hình sự năm 2017, Nghị định số 06/2016/NĐ-CP ngày 18/01/2016 của Chính phủ về quản lý, cung cấp và sử dụng dịch vụ phát thanh, truyền hình, Nghị định số 08/2017/NĐ-CP ngày 08/02/2017 của Chính phủ quy định về lưu chiểu điện tử đối với loại hình báo nói, báo hình và báo điện tử độc lập với cơ quan báo chí, Nghị định số 195/2013/NĐ-CP ngày 21/11/2013 của Chính phủ quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật xuất bản, Nghị định số 60/2014/NĐ-CP ngày 19/6/2014 của Chính phủ quy định về hoạt động in, Quyết định số 45/2015/QĐ-TTg ngày 24/9/2015 của Thủ tướng Chính phủ về cung ứng dịch vụ bưu chính công ích và dịch vụ công ích trong hoạt động phát hành báo chí.

Nghị định có nhiều quy định mới so với Nghị định 159/2013/NĐ-CP nhằm tạo thuận lợi hơn trong hoạt động báo chí, hoạt động xuất bản, hoạt động in. Cụ thể như:

Quy định cụ thể hơn, rõ ràng hơn các hành vi bị cấm trong hoạt động báo chí được quy định tại Luật Báo chí mới, trong đó bổ sung một số hành vi mới: Thông tin quy kết tội danh khi chưa có bản án của tòa án, thông tin ảnh hưởng đến sự phát triển bình thường về thể chất và tinh thần của trẻ em,... các quy định này không chỉ cụ thể hơn, mà còn tương thích với Bộ luật Hình sự, Bộ luật Dân sự, tạo sự đồng bộ trong hệ thống pháp luật; quyền hạn, nghĩa vụ của nhà báo, trách nhiệm cung cấp thông tin cho báo chí của cơ quan, tổ chức, người có trách nhiệm.

Về cải chính, xin lỗi: Nghị định quy định cụ thể việc các cơ quan báo chí, trang thông tin điện tử tổng hợp đã đăng, phát thông tin của cơ quan báo chí khác có nội dung phải cải chính, xin lỗi cũng phải thực hiện đăng lại cải chính, lỗi của cơ quan báo chí vi phạm. Đồng thời, quy định cụ thể vị trí cải chính đối với từng loại hình báo chí (trang hai đối với báo in, trang cuối đối với tạp chí in, chuyên mục riêng tại trang chủ đối với báo điện tử). Những quy định mới sẽ bảo vệ tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân bị báo chí thông tin sai sự thật.

Quy định về những vấn đề mới nảy sinh trong hoạt động báo chí, hoạt động xuất bản, hoạt động in và bổ sung các chế tài, tăng mức phạt tiền để ngăn chặn, răn để đặc biệt là những vi phạm đối với các hành vi thông tin xa rời tôn chỉ mục đích ở một số cơ quan báo chí vì mục đích không lành mạnh, những cơ quan báo chí này tập trung khai thác, khoét sâu các vấn đề tiêu cực, chủ yếu trong lĩnh vực đất đai, xây dựng, tư pháp, gây bức xúc trong dư luận xã hội. Ngoài ra, Nghị định tách một số hành vi, quy định mức tiền phạt cho phù hợp với tính chất mức độ của hành vi vi phạm như không lưu trữ đầy đủ hồ sơ xuất bản và không lưu trữ hồ sơ xuất bản.

Bổ sung thẩm quyền của các lực lượng Hải quan, Bộ đội biên phòng, Cảnh sát biển, Quản lý thị trường, Công an chưa được phân định rõ ràng, khó áp dụng, dễ bị chồng lấn, lạm quyền. Lực lượng thanh tra Ngoại giao mà Nghị định số 159/2013/NĐ-CP chưa được quy định.

Khăc phục các quy định về mức phạt tiền áp dụng đối với cá nhân nhằm tạo sự thống nhất với các văn bản khác.Và đối với một số quy định về biện pháp xử lý không có tính khả thi, không thể thực hiện được trên thực tế ví dụ biện pháp "Buộc thu hồi thẻ nhà báo", "buộc thu hồi giấy phép" hay một số hành vi trùng lặp, dễ gây hiểu lầm là hành vi vi phạm pháp luật hình sự, ví dụ hành vi "Hoạt động thông tin báo chí khi giấy phép đã hết hạn sử dụng" trùng lắp với hành vi "Hoạt động báo chí không có giấy phép"; hành vi "Làm giả giấy phép hoạt động báo chí” và hành vi “Sử dụng giấy phép giả để hoạt động báo chí" dễ gây hiểu lầm với tội "Làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức" cũng đã được Nghị định 119 loại bỏ, sửa đổi, bổ sung cho phù hợp.

Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 01/12/2020.

Vụ Pháp chế